Terugdringen van gezondheidsverschillen

Niet alle kinderen hebben gelijke kansen. Gezondheidsachterstanden tussen hoger en lager opgeleiden en mensen met of zonder migratie-achtergrond zijn groot en worden steeds groter. Lageropgeleiden overlijden gemiddeld 7 jaar eerder, krijgen 18 jaar eerder gezondheidsklachten en hebben meer kans op overgewicht en obesitas dan hoogopgeleiden in Nederland.

Gemeenten kunnen veel gezondheidswinst behalen voor kwetsbare gezinnen in een achterstandspositie. Gemeenten zetten zich daarom in om overgewicht tegen te gaan en (meer) te investeren in de eerste cruciale 1000 dagen van een kind: van (voor) de zwangerschap tot de leeftijd van 2 jaar.

Gezondheidswinst behalen

In het traject Terugdringen gezondheidsverschillen willen we de grote verschillen in gezondheid en levensverwachting tussen mensen met verschillende sociale economische achtergronden verminderen. In het bijzonder doen we dat voor kinderen en jongeren (-9 maanden tot 19 jaar) in een kwetsbare positie. Omdat we weten dat op jonge leeftijd de meeste gezondheidswinst is te behalen.

Doelstelling

Het leer- en verandertraject is gericht op het (door)ontwikkelen en verstevigen van een samenhangende aanpak rondom twee thema’s:

  1. Veilige, kansrijke en gezonde start (eerste 1000 dagen)
  2. Gezond gewicht

Samen leren, ontwikkelen en versnellen in de praktijk staan voorop. Gemeenten leren samen met hun lokale partners, het Rijk, experts en kennisinstituten van en met elkaar.

Door wie?

Het leer- en verandertraject duurt tot medio 2020 en wordt gefaciliteerd door adviesbureau Andersson Elffers Felix (AEF), het Rijk, gemeenten,  ziekenhuizen, borgverzekeraars en (lokale) maatschappelijke organisaties (zoals een verloskundigenpraktijk). Het ministerie van VWS en de Bernard van Leer Foundation (BvLF) stellen hiervoor middelen en kennis ter beschikking.

Resultaten op lokaal niveau

Het leertraject werkt toe naar het terugdringen van gezondheidsachterstanden door te investeren in een gezonde start en gezond gewicht bij kinderen. Deelnemende gemeenten bouwen hierbij voort op wat al loopt en hebben ruimte om eigen accenten te leggen, op basis van eigen ontwikkelvragen. Zo werken we aan onder meer de volgende resultaten:

  1. De aanpak is (door)ontwikkeld met meer samenhang, zicht op het totale speelveld en afhankelijkheden tussen organisaties en professionals.
  2. Alle partners zijn betrokken, lokale coalities versterkt en samenwerkingsafspraken gemaakt (zoals tussen gemeenten, bedrijven, scholen, ziekenhuis, zorgaanbieders, sociale wijkteams, huisartsen en verzekeraars).
  3. Gezamenlijke doelen en ambities zijn geformuleerd, geconcretiseerd en bestuurlijk geagendeerd. Veilige, gezonde en kansrijke start en gezond gewicht zijn onderdeel van de bestuurlijke en beleids-agenda’s.
  4. Doelgroepen en hun behoeften zijn scherp in beeld, inclusief handvatten voor professionals en verdere professionalisering.
  5. Er zijn ondersteunende financieringsafspraken gemaakt en mogelijke belemmeringen tussen financieringsstromen opgelost.
  6. Er is een verbeterde data- en monitoringsystematiek over domeinen heen.

Meer informatie en meedoen

Meer informatie kun je krijgen bij Jolien van der Vegt via j.vandervegt@aef.nl of bij programmamanager Karen den Hertog via karen.den.hertog@amsterdam.nl en Eric Koster via ej.koster@minvws.nl

Trajectregisseurs zijn José Manshanden, directeur GGD Amsterdam-Amstelland, en Ciska Scheidel, directeur Publieke Gezondheid, het ministerie van VWS.

Inspiratie

Essaybundel ‘Sturen in een verweven dynamiek’

De ontwikkelingen in de wereld volgen elkaar snel op en beïnvloeden elkaar in toenemende mate. Complexiteit is een sleutelbegrip in deze ontwikkelingen. Voor de overheid is de uitdaging hiermee om te gaan. Inzicht in complexiteit en omgaan met onzekerheid kan een betere oriëntatie en concreter handelingsperspectief voor beleidsmakers bieden. Daarom heeft het ministerie van EZK verschillende wetenschappers uit diverse disciplines gevraagd hun perspectief op complexiteit uit te werken en te vertalen naar een beleidsaanpak op een maatschappelijk vraagstuk.

Toolkit ‘Preventie in de wijk’

In de Toolkit ‘Preventie in de wijk: Samen werken aan gezondheid en welzijn van inwoners’ vindt u informatie en inzichten om invulling te geven aan een integrale aanpak van preventie in de wijk. Omdat niet iedere wijk hetzelfde is en niet in iedere wijk  dezelfde gezondheidsproblematiek speelt, heeft het RIVM 9 wijktypen beschreven. Per wijktype zijn preventiethema’s en passende (erkende) interventies op basis van wijkken­merken geïdentificeerd.

Rotterdamse aanpak gezonde, kansrijke en veilige start

Jaarlijks worden in Rotterdam ongeveer 8.000 baby’s geboren. Een enorm potentieel aan kinderen met ieder hun eigen talent. Zij verdienen allemaal een gezonde geboorte en een veilige en kansrijke plek om op te groeien. Wij noemen dit een stevige start: de onmisbare basis voor elk kind om zich later optimaal te kunnen ontwikkelen. Er komen nog te veel kinderen ongezond ter wereld, bijvoorbeeld omdat ze te vroeg geboren worden of omdat hun geboortegewicht te laag is.