Verkleinen van gezondheidsverschillen

Gezondheidswinst behalen

We willen de grote verschillen in gezondheid en levensverwachting tussen mensen met verschillende sociale economische achtergronden verminderen. In het bijzonder doen we dat voor kinderen en jongeren (-9 maanden tot 19 jaar) in een kwetsbare positie. Omdat we weten dat op jonge leeftijd de meeste gezondheidswinst is te behalen.

Dit traject kent de volgende doelstelling:

  • Het op korte termijn realiseren van gezonder gedrag van jeugdigen, in een gezondere omgeving.

Leercirkels van gemeenten

We starten tenminste 2 leercirkels van deelnemende gemeenten met ambities voor het (door)ontwikkelen en uitvoeren een integrale aanpak gericht op het verbeteren van de gezondheid en levensverwachting van jeugdigen. Elke deelnemende gemeente voert met haar partners van binnen en buiten de gemeente een programmatische aanpak uit gericht op een veilige, kansrijke en gezonde start en/of een integrale aanpak gezond gewicht. Zij zet daarbij in op alle facetten die van invloed (kunnen) zijn op gezondheid, zoals gezond gedrag, gezondheidsvaardigheden, gezonde omgeving en het ondersteunen bij belemmeringen zoals armoede, schulden, woonomgeving etc. Het is dus expliciet de bedoeling om vanuit de verschillende domeinen zoals publieke gezondheid, sociaal domein, ruimtelijke ordening (inclusief economische zaken) met elkaar samen te werken.

Binnen de leerkringen wisselen de gemeentes ervaringen uit over hun lokale praktijk en versterken zij hun kennis en kunde op inhoud en op het aansturen van integrale aanpakken. De programmamanagers van alle deelnemende gemeenten werken ook al lerend gezamenlijk aan het geven én nemen van leiderschap in dit type samenwerkingen en het herkennen en sturen op de implementatie van kansrijke elementen voor complexe vraagstukken.

Kansen en knelpunten die we tegenkomen, worden gedeeld en opgepakt. Gezocht wordt naar de ruimte in de bestaande regelgeving, als we tegen grenzen aanlopen rekken we deze zo veel mogelijk op en zoeken andere manieren om hetzelfde te bereiken. Zo nodig werken we aan aanpassen van de regelgeving. Juist hierbij is de samenwerking tussen gemeenten, Rijksoverheid en betrokken (landelijke) organisaties een goede versneller.

De bevindingen, ervaringen en uitkomsten van deze gezamenlijk leer- en ontwikkeltrajecten delen we met derden. Hiervoor benutten we zowel de middelen en mogelijkheden van het Programma Sociaal Domein als die van de kennisinstellingen.

Deelnemende partijen

Er wordt gestart met een groep van maximaal 15 deelnemende gemeenten met al hun betrokken lokale partners. Gedurende het traject kunnen nieuwe gemeenten en misschien nieuwe leerkringen aanhaken. Een brede groep van oa uitvoeringsorganisaties, kennisinstellingen, academische partners en beroepsverenigingen wordt ook betrokken.

De komende maanden wordt een programmateam en een kernteam voor de uitvoering van de leerkringen gevormd. In dit kernteam krijgen ook een aantal kennisinstituten een rol. De leerkringen zullen door hen worden ondersteund.

Meer informatie kun je krijgen bij de programmamanager Karen den Hertog via karen.den.hertog@amsterdam.nl en de trekker vanuit het Rijk Eric Koster via ej.koster@minvws.nl

Trajectregisseurs zijn José Manshanden, directeur GGD Amsterdam-Amstelland, en Ciska Scheidel, directeur Publieke Gezondheid, het ministerie van VWS.

Essaybundel ‘Sturen in een verweven dynamiek’

De ontwikkelingen in de wereld volgen elkaar snel op en beïnvloeden elkaar in toenemende mate. Complexiteit is een sleutelbegrip in deze ontwikkelingen. Voor de overheid is de uitdaging hiermee om te gaan. Inzicht in complexiteit en omgaan met onzekerheid kan een betere oriëntatie en concreter handelingsperspectief voor beleidsmakers bieden. Daarom heeft het ministerie van EZK verschillende wetenschappers uit diverse disciplines gevraagd hun perspectief op complexiteit uit te werken en te vertalen naar een beleidsaanpak op een maatschappelijk vraagstuk.

Deze bundel vormt een inspiratiebron voor deze ontdekkingstocht. Experts en wetenschappers laten op concrete beleidsdomeinen zien wat er gebeurt als je onzekere paden kiest, in de voorbereiding, organisatie en evaluatie. Hoe je een beleidsaanpak organiseert rond het energievraagstuk. Hoe samen met de regio op te trekken. Of hoe te handelen om kritische omslagen in transities te voorkomen of juist te gebruiken. In deze bundel valt in ieder geval te ontdekken dat dit niet de tijd is van het blind volgen van een generieke aanpak. De wandelwegen zijn minstens zo veelzijdig als de uitdagingen.

Toolkit ‘Preventie in de wijk’

In de Toolkit ‘Preventie in de wijk: Samen werken aan gezondheid en welzijn van inwoners’ vindt u informatie en inzichten om invulling te geven aan een integrale aanpak van preventie in de wijk. Omdat niet iedere wijk hetzelfde is en niet in iedere wijk  dezelfde gezondheidsproblematiek speelt, heeft het RIVM 9 wijktypen beschreven. Per wijktype zijn preventiethema’s en passende (erkende) interventies op basis van wijkken­merken geïdentificeerd.

Rotterdamse aanpak gezonde, kansrijke en veilige start

Jaarlijks worden in Rotterdam ongeveer 8.000 baby’s geboren. Een enorm potentieel aan kinderen met ieder hun eigen talent. Zij verdienen allemaal een gezonde geboorte en een veilige en kansrijke plek om op te groeien. Wij noemen dit een stevige start: de onmisbare basis voor elk kind om zich later optimaal te kunnen ontwikkelen. Er komen nog te veel kinderen ongezond ter wereld, bijvoorbeeld omdat ze te vroeg geboren worden of omdat hun geboortegewicht te laag is. Dit heeft grote gevolgen: kinderen met een ongunstige start komen direct op achterstand te staan. Zij lopen in hun ontwikkeling op allerlei gebieden achter en dat is alleen met een forse, gerichte inspanning nog in te halen. Daarom willen we dat nog meer Rotterdamse kinderen gezond ter wereld komen en zich optimaal ontwikkelen. Daar gaan we voor. Want ieder kind verdient een stevige start.

Het actieprogramma ‘Stevige Start’ maakt onderdeel uit van ‘Rotterdam Groeit’, het beleidsprogramma waarin we ons richten op het kansrijk, veilig en gezond laten opgroeien van alle jongeren in Rotterdam. Met Stevige Start 2016 – 2020 richten we ons speciaal op de allerjongsten: kinderen van min negen maanden tot vier jaar. Kenmerkend voor dit actieprogramma is dat we een doorlopende aanpak inrichten: van nog voor het zwanger worden tot een kind naar school gaat.