Uitwisseling persoonsgegevens en privacy (UPP)

Hoe kunnen we gegevens uitwisselen in het sociaal domein en tegelijk de privacy van mensen waarborgen?

Waar werken we aan?

Voor goede hulp kan het nodig zijn dat gemeenten en organisaties in het sociaal domein gegevens uitwisselen. Hoe doe je dat op een goede manier? Daarvoor werken we in het traject Uitwisseling persoonsgegevens en privacy (UPP) samen aan het opheffen van ‘wettelijke’ knelpunten op het gebied van gegevensuitwisseling, die recht doet aan de privacy van mensen. Kijk voor actuele nieuwsberichten en publicaties in het overzicht hieronder. Of klik op de link 'Nieuws' en 'Documenten' bovenaan in de balk.

Waarom werken we hier aan?

Er is kritiek op hoe in de wetten de gegevensverwerking in het sociaal domein is geregeld. Zo ontbreekt een wettelijke grondslag voor gemeenten om gegevens te verwerken voor integrale dienstverlening aan burgers. Dat stelt onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

De urgentie rond dit thema is toegenomen door de invoering van privacywetgeving (de AVG) in 2018. De huidige initiatieven richten zich vooral op het ondersteunen van gemeenten binnen de wettelijke kaders. Ons traject richt zich tevens op de aanpassing van wettelijke kaders en het op orde krijgen van de ‘privacybasis’.

Werkwijze: drie sporen

Binnen ‘UPP’ werken we vanuit drie sporen aan oplossingen:

Spoor 1: wetsvoorstel

Beleid en wetgeving zijn uitvoerbaar, dat is ons uitgangspunt. Is dit niet het geval? Dan is aanpassing van wet- en regelgeving noodzakelijk. De departementen zijn hiervoor verantwoordelijk. Dit vereist een grondige onderbouwing vanuit de dagelijkse uitvoeringspraktijk.

Een belangrijke mijlpaal van spoor 1 is de brief aan de Tweede Kamer over de uitgangspunten van het beoogde wetsvoorstel. In de brief staat ook vermeld dat de voordracht van het wetsvoorstel is voorzien voor het einde van 2020.

Het "schrijfteam" is druk met het opstellen van het wetsvoorstel. We maken daarbij gebruik van de expertise en ervaringen van professionals, beleidsmedewerkers en (privacy)juristen.

Voor het wetsvoorstel in internetconsultatie gaat, benutten we de periode januari en februari voor informele consultaties. Deze organiseren we samen met VNG en andere betrokken partijen.

Spoor 2: gemeentelijke basis op orde

Organisaties en professionals zijn in staat om binnen en met de gegeven privacykaders te werken. Ook beschikken zij over de benodigde structuren, kennis en vaardigheden. Gemeenten die commitment hebben om de boel snel op orde te krijgen, delen ervaringen en inzichten met andere gemeenten.

Het wetsvoorstel kan niet alle praktische knelpunten wegnemen bij een integrale aanpak en de bijbehorende gegevensuitwisseling. Het is aan gemeenten en andere partijen in het sociaal domein om duidelijkheid te biede. Bijvoorbeeld in de vorm van heldere werkprocessen, handreikingen en trainingen.

In het kader van traject UPP hebben twintig gemeenten in samenwerking met de VNG, Divosa, NDSD gewerkt aan vijf handreikingen over gegevens delen in het sociaal domein. De eerste twee handreikingen, ‘hoe communiceer je met inwoners over privacy?’ en ‘veelgestelde vragen’ zijn reeds verschenen en kun je hier terugvinden. De laatste drie handreikingen verschijnen februari 2020.

De VNG zal in 2020 een kwartiermaker aanstellen om onder meer te verkennen wat er nodig is voor een goede implementatie van de UPP-wetgeving in gemeenten.

Spoor 3: kennis- en experyiseplatform

Er is behoefte aan de bundeling van kennis en de borging van netwerken rondom gegevensuitwisseling en privacy in het sociaal-, zorg- en veiligheidsdomein. Daartoe is een verkenning uitgevoerd naar hoe dit vorm kan krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een kennis- en expertiseplatform. Begin 2020 wordt op basis van de resultaten van de verkenning besloten tot passende vervolgstappen.

Vragen? Neem gerust contact met ons op via info@programmasociaaldomein.nl