Uitwisseling persoonsgegevens en privacy (UPP)

Persoonsgegevens uitwisselen vs. privacy

 

Om maatschappelijke opgaven goed uit te kunnen voeren is vaak uitwisselen van persoonsgegevens nodig. Professionals in gemeenten hebben vaak te maken met complexe problematiek, zoals bij de ondersteuning van kwetsbare jongeren, mensen met verward gedrag of ex-gedetineerden. Een aanpak die werkt, vraagt om samenwerking tussen hulpverlening, zorg en veiligheid. Om een goed beeld te krijgen van de persoon en diens problematiek is vaak uitwisseling van diens gegevens nodig. Tegelijk is het ook noodzakelijk om de privacy van burgers te beschermen.

Waarom een traject UPP?

 

De urgentie van het thema uitwisseling persoonsgegevens en privacy in het Sociaal Domein is hoog. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat er knelpunten zijn; ook zijn er vele initiatieven om privacy knelpunten aan te pakken. De urgentie neemt toe omdat in mei 2018 de AVG van kracht wordt.

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft als toezichthouder onderzoeken uitgevoerd naar de verwerking van persoonsgegevens in het sociaal domein. Hierop heeft de Autoriteit vastgesteld dat de praktijk niet altijd voldoet en dat er knelpunten zijn in het stelsel aan privacywetgeving. Ook het Parlement roept op tot effectieve oplossingen voor knelpunten.

Van diversiteit naar samenhang

 

Ministeries, gemeenten en ketenpartners zijn al diverse initiatieven gestart om knelpunten gegevensuitwisseling en privacy aan te pakken, bijvoorbeeld op het gebied van:

  • Veiligheidshuizen / Zorg en Veiligheid.
  • Jeugd.
  • Aanpak personen met verward gedrag.
  • Schuldhulpverlening.

Ook in het kader van de drie decentralisaties zijn gemeenten ondersteund met bijvoorbeeld:

  • de visie Zorgvuldig en bewust, gegevensverwerking en privacy in een gedecentraliseerd SD.
  • de Privacy Impact Assessment gemeentelijke 3D informatiehuishouding.
  • de masterclasses privacy sociaal domein voor beleidsmedewerkers, juristen en wijkteamleiders.

Deze initiatieven zijn vooral gericht op mogelijkheden binnen de wettelijke kaders. De aanpassing van wettelijke kaders blijft nog liggen. Ook blijkt dat er versnippering is ontstaan en tijdelijke structuren. Daarnaast is bij veel gemeenten en ketenpartners de privacybasis nog niet op orde. De meerwaarde van het traject UPP moet daarom vooral liggen in:

  • oppakken van knelpunten die nog niet opgepakt zijn
  • het maken van een inhaalslag om de basis op orde te krijgen.

In de kwartiermakersfase van UPP is met partners verkend wat prioriteit heeft. Er zijn drie complexe vraagstukken benoemd waarbij het ontbreken van wettelijke grondslagen centraal staat:

  • 1. Gemeentelijke regie
  • 2. Vroegsignalering
  • 3. Integraal werken in sociale wijkteams (inclusief harmonisatie van wetgeving)

Werkwijze: drie sporen

 

In het traject UPP gaan we werken langs drie sporen:

  • Het 1e spoor dient het principe dat beleid en wetgeving uitvoerbaar moeten zijn. Waar dit in de praktijk niet het geval lijkt te zijn moet worden uitgewerkt of en in hoeverre aanpassing van wet- en regelgeving noodzakelijk is. De departementen zijn hiervoor verantwoordelijk, maar dit vereist wel een grondige onderbouwing vanuit de dagelijkse uitvoeringspraktijk.
  • Het 2e spoor dient het principe dat organisaties en professionals in staat moeten zijn om binnen en met de gegeven privacykaders te werken en moeten beschikken over de benodigde structuren, kennis, en vaardigheden. Deze basis blijkt nog niet overal op orde te zijn. Gemeenten en ketenpartners zijn hiervoor in eerste instantie zelf verantwoordelijk.
  • Het 3e spoor zet in op versterking van het kennisnetwerk en verbetering van de kennisdeling en informatievoorziening over privacy en gegevensuitwisseling.

Planning eerste helft 2018

 

Er is gestart met het organiseren van traject UPP: het concept Actieplan 1e helft 2018 is geaccordeerd door de trajectregisseurs en op basis daarvan is een team UPP samengesteld.

  • Voor spoor 1 brengen we een kerngroep van experts bij ministeries en gemeenten bij elkaar die de thema’s regie, vroegsignalering en integraal werken gaan uitwerken. Dit moet voor de zomer leiden tot ‘position papers’. Deze vormen de basis voor besluitvorming over vervolgstappen (nadere uitwerkingen waar nodig, start met wet- en regelgeving waar mogelijk).
  • Voor spoor 2 brengen we een kopgroep van gemeenten bijeen die commitment hebben om de boel in eigen huis snel op orde te krijgen en/of daar al druk mee bezig zijn. Door een leer- en ontwikkel-setting te creëren voor deze kopgroep, kan het proces van de boel op orde krijgen in eigen huis worden versneld. De opgedane ervaringen kunnen vervolgens worden gedeeld met andere gemeenten, waardoor een olievlekwerking kan ontstaan.
  • Voor spoor 3 brengt team UPP partijen en kennis bij elkaar en maakt daarbij optimaal gebruik van bestaande structuren (websites, werkgroepen etc.).

Contact

 

Sandra Tax trajectregisseur
Reinier ter Kuile trajectregisseur

Léon Sonnenschein trekker team UPP
leonsonnenschein@ziggo.nl

Terry Lamboo trekker spoor 1
Terry.lamboo@minbzk.nl

Wilmar Hendriks trekker spoor 2
Mail@wilmarhendriks.nl

Factsheet UPP