Rol gemeenteraad

Transformatie beleidsproces

Met de overheveling van taken van het rijk naar gemeenten in het sociaal domein werd verondersteld dat de gemeente als totaal (gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie) niet alleen op de inhoud, maar ook op het beleidsproces een andere rol zouden pakken. Deze beoogde transformatie is nog niet tot volle wasdom gekomen. En hoewel er zeker stappen zijn gezet, is het proces van samenwerking en ondersteuning van de raad in de afgelopen jaren nog niet wezenlijk veranderd.

Een aantal observaties uit verkennende gesprekken met raadsleden, griffiers en wethouders leert ons onder andere dat:

  • de verantwoordelijkheden van de Raad enorm zijn toegenomen sinds de transitie sociaal domein;
  • de complexiteit van de vraagstukken is toegenomen;
  • er sprake is van een toename aan informatie, waarbij beschikbare informatie vaak kwalitatief onvoldoende is (onvolledig, gedateerd, niet onderbouwd, overtollig, etc.);
  • raadsleden ervaren gebrek aan de benodigde kennis;
  • raadsleden vinden dat zij (te) laat worden betrokken bij beleidsontwikkeling (kadervorming);
  • raadsleden de wil hebben om inwoners meer te betrekken/ een andere rol willen geven in de lokale democratie. En op verschillende plaatsen wordt hiermee al geëxperimenteerd.

Procesverbetering

Met dit traject willen we in lijn met de “lerende praktijk” van het programma sociaal domein in een aantal ontwerp cycli met raadsleden procesverbeteringen ontdekken en uitvoeren. We hebben de ambitie om met ongeveer 5 gemeenten het proces van signaleren, kaderstellen, volgen en controleren op een innovatieve wijze in te richten. Onze ambitie is om hierbij ook inwoners, maatschappelijke organisaties, B&W-college en anderen bij te betrekken. Vernieuwend benutten wij beschikbare data die leidt tot betere en nieuwe inzichten bij de raad en een breder handelingsperspectief. Het uitgangspunt is dat de deelnemende gemeenteraad eigenaar is van het traject. Zij bepalen zelf het maatschappelijk thema waarop ze willen experimenteren/leren met de informatievoorziening.  Vanuit het programma gaan we de stappen actief begeleiden en per onderdeel de meest relevante feiten en cijfers beschikbaar stellen. Daarnaast geven we samen met de raad en de andere relevante partijen vorm aan het proces in de gemeente. Dit doen we aan de hand van een belangrijk maatschappelijk thema. Daarnaast richten wij op het delen van de ervaringen, kennis en resultaten. Het verbreden van het gedachtegoed naar alle gemeenten in Nederland.