Programma bekend! Terugdringen gezondheidsverschillen: hoe doe je dat?

Woensdag 1 december van 13 uur tot 15 uur, Olympisch Stadion, online talkshow

Hoe kunnen we de kansen van kinderen om gezond en veilig op te groeien vergroten? Binnen het traject ‘Terugdringen van gezondheidsverschillen’ van het Programma Sociaal Domein werd tussen 2017 en 2021 antwoorden gezocht op deze complexe vraag.

Lokale coalities van onder meer gemeenten, zorgverzekeraars, welzijnsorganisaties, GGD'en en verloskundigen ontwikkelden integrale lokale aanpakken gericht op meer gezondheid voor kinderen in een kwetsbare positie. Gebiedsgericht werken, inrichting van de openbare ruimte en preventie vormden daarbij belangrijke thema's. 

©BZK

Het thema is actueler dan ooit

Gezondheidsachterstanden tussen hoger en lager opgeleiden en mensen met of zonder migratie-achtergrond zijn groot en worden steeds groter. Zo overlijden laagopgeleiden gemiddeld 8 jaar eerder. Ook krijgen ze 18 jaar eerder gezondheidsklachten en hebben ze meer kans op overgewicht en obesitas dan hoogopgeleiden in Nederland.

Dat onderstreept ook het rapport van de Raad voor Volksgezondheid ‘Een eerlijke kans op gezond leven’. Gezondheidsachterstanden van groepen Nederlanders hangen vaak samen met maatschappelijke problemen die langere tijd duren en elkaar kunnen versterken. Denk aan werkloosheid, een laag inkomen, schulden, een ongezonde leefomgeving en een gebrek aan sociale relaties.

De coronacrisis heeft de verschillen bovendien verscherpt en gezorgd voor het besef hoe belangrijk publieke gezondheid is.

Magazine + eindrapport ‘Gezondheidsverschillen in Nederland’

Hoog tijd om het tij te keren en de inzichten van de lokale coalities breed te delen. De inzichten van het traject zijn gebundeld in het magazine ‘Gezondheidsverschillen in Nederland’ en het eindrapport Terugdringen gezondheidsverschillen dat werd opgesteld door het Nederlands Jeugdinstituut. In het magazine lichten we de aanpakken van verschillende lokale coalities uit.

Het magazine wordt gelanceerd tijdens de bijeenkomst. Wil je het magazine begin december als hard copy ontvangen? Stuur dan een mail aan info@programmasociaaldomein.nl o.v.v. adres en aantal magazines.

Door wie, met wie en voor wie?

Het Rijk, gemeenten, ziekenhuizen, zorgverzekeraars en (lokale)  organisaties (zoals een verloskundigenpraktijk) maakten het traject mogelijk. Het ministerie van VWS en de Bernard van Leer Foundation (BvLF) stelden hiervoor middelen en kennis beschikbaar. Daarnaast ondersteunden JOGG, het Nederlands Jeugdinstituut en Pharos de coalities.

Voor wie? De bijeenkomst is bedoeld voor directeuren, managers en beleidsmedewerkers op het gebied van gezondheid, sociaal domein en ruimtelijke ordening. 

Aanmelden? Stuur een mail aan info@programmasociaaldomein.nl o.v.v. naam en e-mailadres (waarmee je wil deelnemen) .

Programma (onder voorbehoud)

13:00 opening door dagvoorzitter Liselotte van Schie

13:05 Terugdringen van gezondheidsverschillen: inzichten van 4 jaar experimenteren

Introductie van het traject Terugdringen gezondheidsverschillen (2017-2021). Acht elementen zijn waardevol voor een integrale aanpak van gezondheidsverschillen, blijkt uit de analyse. Welke elementen zijn dat?

‘Verschillende perspectieven zijn broodnodig bij de aanpak van gezondheidsverschillen.’

Met onder meer: Martijn van Wietmarschen van het Nederlands Jeugdinstituut

13:25 Verbinden fysiek en sociaal domein: Ruimte voor gezondheid

Hoe kunnen we de openbare leefruimte in wijken zo inrichten dat het een gezonde leefstijl bevordert? Die vraag onderzochten de gemeente Alkmaar, JOGG Alkmaar, Alkmaar Sport en GGD Hollands Noorden. Dat resulteerde onder meer in de gids ‘Ruimte voor gezondheid’: vol met inspiratie om het stimuleren van een betere gezondheid in te bedden in de leefomgeving. De inzichten werden toegepast in de Alkmaarse wijk Overdie.

Naast meer uitnodigende fysieke plekken, investeerde de Alkmaarse coalitie in het stimuleren van gezond gedrag. Zo gingen zogeheten Moverz aan de slag met jongeren. Een aantal van deze jongeren werden opgeleid tot activiteitenbegeleiders in de Moverz-cursus. Welke stappen heeft de coalitie samen gezet om dit te bereiken? Wat waren de obstakels en successen?

Met onder meer Lisette Untied, JOGG Alkmaar

13:55 PAUZE

14:10 Verbinden sociaal en medisch domein: Werken aan taalachterstand voor verbetering gezondheid

In Haarlem werkt de coalitie Terugdringen gezondheidsverschillen in de achterstandswijk Schalkwijk aan een samenhangende aanpak van de gezondheidsproblemen in de wijk door het medisch en sociaal domein dichterbij elkaar te brengen. Dat gebeurt onder meer vanuit het gezondheidscentrum, waar ook de gemenete een 'loket 'heeft. Hoe pakken ze dat aan en met welke partijen? Ook het werken aan taalachterstanden blijkt vaak essentieel om de gezondheid van mensen te verbeteren. Welke stappen heeft de coalitie samen gezet om dit te bereiken? Wat waren de obstakels en successen?

‘Aandacht voor een gezond gewicht en levensstijl begint soms bij de vraag: bent u gelukkig waar u nu woont?’

Met onder meer: gedragswetenschapper op de huisartsenopleiding van het UMC Josha Puite en fysiotherapeut Nicole Cremers

14:30 Van lokale coalities naar brede beweging

Wat is er nodig om te komen van lokale coalities en aanpakken naar een structurele beweging om gezondheidsverschillen terug te dringen? Over die vraag gaan we in gesprek met Ciska Scheidel, directeur Publieke gezondheid bij het ministerie van VWS en José Manshanden, directeur GGD Amsterdam Amstelland.

Aansluitend nemen Ciska en José het magazine Gezondheidsverschillen in Nederland in ontvangst. Daarin staan de belangrijkste inzichten en aanpakken van de lokale coalities beschreven. Hoe brengen we de inzichten verder? En wat is daarbij nodig van het Rijk, gemeenten en andere stakeholders?

'Een samenspel van externe factoren bepaalt iemands gezondheid. Soms zijn de invloeden fors, soms subtiel. Je huis, relaties, sociaaleconomische positie, wijk, netwerk, voeding – het telt allemaal op. Daarom moeten we als overheid aan meerdere touwtjes tegelijk trekken.'  (Ciska)

'Als we echt iets aan preventie willen doen, moeten we gezond leven makkelijker maken : meer bewegen mogelijk maken en zorgen dat gezondere producten makkelijker verkrijgbaar zijn.'  (José)

14:55 afsluiting en drankje voor deelnemers op locatie