Hilhorst: 'Wijkteams moeten leren maatwerk te rechtvaardigen'

‘De regels in het sociaal domein zijn complex en werken elkaar vaak tegen’, stelt actieonderzoeker Pieter Hilhorst in Zorg en welzijn. Maatwerk is een oplossing maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Met de City Deal Eenvoudig maatwerk van Agenda Stad en het Programma Sociaal Domein onderzoeken acht gemeenten en vier ministeries onder leiding van Hilhorst hoe maatwerk eenvoudiger kan.

De opdracht van de drie decentralisatie was helder, stelt Pieter Hilhorst, landelijk projectleider van de Citydeal Eenvoudig Maatwerk. ‘Iedereen moet volwaardig mee kunnen doen en daar waar nodig, moeten mensen ondersteuning krijgen. De meeste gemeenten hebben sociale wijkteams ingericht om dit voor elkaar te krijgen.’

Beslissingsbevoegdheid

De wijkteams gingen aan de slag op alle levensdomeinen. Van vragen rondom bestaanszekerheid tot opvoedondersteuning. Maar in de praktijk bleek al snel dat de professionals wel plannen kunnen maken op deze leefgebieden, maar niet kunnen beslissen. ‘Die macht ligt bij andere instellingen en organisaties.’ (zie hierover ook het artikel met promovenda Sharon Stellaard).

Wie niet past, loopt vast

Een voorbeeld. Iemand krijgt geen uitkering omdat zijn of haar ex nog op het adres staat ingeschreven en dat kan niet worden aangepast omdat de ex geen Digi-D heeft en voor de aanvraag heeft de Belastingdienst een adres nodig. ‘Zo lopen professionals in de praktijk vaak vast’, stelt Hilhorst. ‘”Wie niet past, loopt vast”, noemde de Nationale ombudsman het een paar jaar terug al treffend. In essentie is dat hoe de verzorgingsstaat in Nederland is georganiseerd.’

Legitimeren

Met de Citydeal Eenvoudig Maatwerk willen ministeries en deelnemende gemeenten leren om dat noodzakelijke maatwerk makkelijker te maken. Noodzakelijk om mensen te ondersteunen en problemen echt op te lossen. ‘Wij onderscheiden drie ordes van leren. De eerste orde is de uitvoerende professional. Hij of zij moet leren maatwerk toe te passen én te legitimeren. Maatwerk vraagt vaak om een uitzondering op de regel en dat moet je wel kunnen rechtvaardigen.’ > Lees verder op Zorg en welzijn

> Lees ook het interview met Judith Suurmond van de gemeente Amsterdam over het legitimeren van maatwerk.

> Luister ook de podcast over maatwerk met Pieter Hilhorst >

Podcast #7: Structureel maatwerk