Podcast: Onzeker werkenden met Erik Dannenberg

Hoe geven we ‘onzeker werkenden’ meer bestaanszekerheid? En wat kunnen overheid en arbeidsmarkt in dit opzicht leren van voetbaltrainers? Erik Dannenberg, voorzitter van Divosa en lid van de programmaraad Programma Sociaal Domein, pleit in de sneak preview van de eerste podcast in de serie 'Zaaigoed' voor meer aandacht voor mensen zonder bestaanszekerheid. Hij geeft ook oplossingen zoals één regeling in plaats van een oerwoud aan regelingen. Ook pleit hij voor 'anticyclisch investeren' in mensen naar het voorbeeld van voetbaltrainers. Ofwel: investeer juist in tijden van laagconjunctuur in mensen die aan de kant staan.

Wat is bestaanszekerheid?

De meeste Nederlanders zijn tevreden over hun leven, zo blijkt uit recent onderzoek van het SCP. Maar er is ook een groep in de samenleving die geen bestaanszekerheid heeft of ervaart. Deze mensen hebben of voelen niet de garantie dat ze rond kunnen komen. Het is onzeker of zij zaken als het eigen risico van zorgpremies, kosten rondom hun kinderen of werk kunnen betalen.

Erik Dannenberg gunt iedereen bestaanszekerheid. ‘Want pas als mensen voldoende stabiliteit hebben, voelen zij ruimte om in een relatie te stappen, om een huis te kopen of om een opleiding te volgen. Het is heel normaal dat mensen deze stappen pas durven te zetten als hun bestaanszekerheid geborgd is’, aldus Dannenberg.

Midden en lage inkomens

Bij een groep in de samenleving staat de bestaanszekerheid onder druk, constateert hij.
Dat geldt vooral voor de mensen in de midden en lage inkomens. ‘Vroeger kon een postbode bijvoorbeeld een gezin met kinderen onderhouden’, vertelt Dannenberg. ‘Juist in dat segment zie je tegenwoordig veel gedwongen zzp’ers. Denk aan een echtpaar waarvan beide personen fulltime post moeten bezorgen om rond te komen. Als een van beiden ziek wordt, staat de bestaanszekerheid direct onder druk.’

Deze groep heeft enorm last van de conjunctuur, vervolgt hij. ‘Als de arbeidsmarkt draait als een tierelier gaan werkgevers op zoek naar mensen die aan de kant staan en zijn ze bereid in hen te investeren via bijvoorbeeld een praktijkopleiding. Werkgevers staan dan bijna bij de gevangenis te wachten tot iemand vrij komt. Maar als het economisch beroerd gaat, zie je deze mensen ook het eerst vertrekken.'

De overheid maakt een gelijksoortige beweging, vervolgt hij. ‘Als het goed gaat op de arbeidsmarkt, dan stromen premies en belastigen binnen. Dan gaat de overheid meer investeren in trajecten om mensen arbeidsfit te krijgen.' 

Dat noemt Dannenberg de gordijnbeweging op de arbeidsmarkt. Want het gordijn gaat weer dicht als de vraag naar werknemers daalt. ‘Maatregelen als het sluiten van de sociale werkvoorzieningen en korten op de Wajong en WW ontstonden in tijden van crisis.’

Wat kunnen overheid en werkgevers leren van voetbaltrainers?

Dat pakken voetbaltrainers heel anders aan. 'Die trainen altijd de bankzitters', aldus Dannenberg. 'Er staan 11 mensen in het veld en op de bank zit een zwaargetrainde groep die onderdeel is van het teamgebeuren. Terwijl overheid en arbeidsmarkt mensen ongetraind aan de kant laten zitten tot het moment dat ze weer nodig zijn. Maar dan moeten ze eerst naar de training gestuurd worden voordat ze het veld op kunnen. En dat is niet handig,'

Dannenberg pleit dan ook voor 'anticyclisch investeren' in mensen naar het voorbeeld van voetbaltrainers. Maak mensen in tijden van laagconjunctuur fit voor de arbeidsmarkt.

Luister naar zijn verhaal in de sneak preview van de podcast ‘Onzeker werkenden’. Binnenkort verschijnen er meer podcasts in de serie 'Zaaigoed'. Houd onze website in de gaten!